|
ORGANİK TARIM NEDİR
Organik Tarım;
üretimde kimyasal girdi kullanmadan, üretimden tüketime
kadar her aşaması kontrollü ve sertifikalı tarımsal üretim
biçimidir. Organik tarımın amacı; toprak ve su kaynakları
ile havayı kirletmeden, çevre, bitki, hayvan ve insan
sağlığını korumaktır. Organik tarımın geçmişi 20.yüzyıla
dayanmaktadır. Zira çevre bilinci ve ozon tabakasındaki
incelme ve dünya geleceğinin tehlikeye girmesi gibi
konular gündeme gelmiştir.
Önceleri çok
çeşitli yöntemler ve teoriler geliştirilmiş, hatta bu
yöntemlere astrolojik boyutlar katılarak ay ve yıldızların
etkisini de üretime katan ekoller ortaya çıkmıştır. Tüm bu
ekoller incelendiğinde görülen temel öğe; ekolojik
dengenin korunarak, bitkisel ve hayvansal üretimin
birlikte aile işletmeciliği şeklinde yapılması,
dolayısıyla üretimden tüketime kısa devrelerin kurularak
kendi kendine yeterliliğin sağlanmasıdır.
Bu özelliği
nedeni ile 1. ve 2. Dünya savaşları arasında popüler olan
organik tarım 1950 yılından sonra Amerika Birleşik
Devletleri'nin Marshall yardımı ile önemini yitirmiş,
sağlanan ekonomik katkılar ve aşırı desteklemeler sonucu
entansif tarım süratle yayılmış, makineleşme, kimyasal
ilaç ve gübreler ile kimyasal katkı maddeleri kullanılmaya
başlanılmıştır. 60’lı yılların sonunda Avrupa
Topluluğu'nun uyguladığı tarımsal destekleme politikaları,
1970 de pestisitlerin ve kimyasal gübrenin keşfi de bu
gelişmeye katkıda bulunmuştur.
Ancak "Yeşil
Devrim" olarak adlandırılan bu tarımsal üretim artışının
dünyadaki açlık sorununa bir çözüm getirmediğini, aksine
doğal dengeyi ve insan sağlığını süratle bozduğunu gören
kişi ve gruplar bu konuda araştırmalara başlamışlardır. Bu
araştırmaların sonucunda bilim çevreleri ve sivil toplum
örgütlerinin baskısıyla 1979 yılından itibaren DDT grubu
pestisitlerin kullanımı A.B.D.'den başlayarak tüm dünyada
yasaklanmıştır. Bu durumda organik tarım tekrar gündeme
gelmiş, 1980 yılından sonrada tüketicilerin baskısıyla
aile işletmeciliği şeklinden çıkarak ticari bir boyut
kazanmıştır. ABD'de 0-2 yaş grubu çocuk mamalarının
imalinde organik ürünlerin kullanılmasını zorunlu tutan
yasanın da bu ticari boyuta katkısını belirtmek gerekir.
Organik
ürünler ticarete konu olunca beraberinde kontrol ve
sertifikasyona ilişkin yasal düzenlemeler gündeme
gelmiştir. Avrupa'da önceleri her ülke kendine göre bazı
düzenlemeler yapmış, daha sonra 24 Haziran 1991 tarihinde
Avrupa Topluluğu içinde organik tarım faaliyetlerini
düzenleyen 2092/91 sayılı yönetmelik yayınlanarak
yürürlüğe girmiştir.
Ülkemizde
organik tarım faaliyetleri 1986 yılında Avrupa'daki
gelişmelerden farklı şekilde, ithalatçı firmaların
istekleri doğrultusunda, ihracata yönelik olarak
başlamıştır. Önceleri ithalatçı ülkelerin bu konudaki
mevzuatına uygun olarak yapılan üretim ve ihracata, 1991
yılından sonra Avrupa Topluluğunun yukarıda adı geçen
Yönetmeliği doğrultusunda devam edilmiştir. Daha sonra
2092/ 91 sayılı yönetmeliğin 14 Ocak 1992 tarihinde
yayımlanan 94 /92 sayılı ekinde; Avrupa Topluluğuna
organik ürün ihraç edecek ülkelerin uymak zorunda olduğu
hususlar ayrıntıları ile belirtilmiş ve ülkelerin kendi
mevzuatlarını uygulamaya koymaları ve bu mevzuatın da
dahil olduğu çeşitli teknik ve idari konuları içeren bir
dosya ile Avrupa Topluluğuna başvurmaları zorunluluğu
getirilmiştir.
Avrupa
Topluluğu'ndaki bu gelişmelere uyum sağlamak üzere Tarım
ve Köyişleri Bakanlığı çeşitli kurum ve kuruluşların
işbirliği ile Yönetmelik hazırlama çalışmalarına başlamış
ve "Bitkisel ve Hayvansal Ürünlerin Ekolojik Metotlarla
Üretilmesine İlişkin Yönetmelik" 24.12. 1994 tarihli ve
22145 sayılı Resmi Gazete' de yayınlanarak yürürlüğe
girmiştir. Bu Yönetmeliğin bazı maddelerinde uygulamada
rastlanılan aksaklıkları gidermek ve organik tarım
faaliyetleri sırasında yapılacak kusur ve hatalara karşı
uygulanacak yaptırımların da yönetmelikte yer alması için,
29.06.1995 tarihli ve 22328 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan yönetmelik ile değişiklik yapılmıştır. Daha
sonra 11.07.2002 tarihli ve 24812 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan “Organik Tarımın Esasları ve Uygulanmasına
İlişkin Yönetmelik” yürürlüğe girmiştir. Organik ürünlerin
üretimi, tüketimi ve denetlenmesine dair kanun tasarısı
Hükümetin acil eylem planı içerisinde yer almış ve 5262
sayılı “Organik Tarım Kanunu” 03.12.2004 tarihli ve
25659 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
Bu Kanuna gereğince hazırlanan “Organik Tarımın
Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik” 10.06.
2005 tarihli ve 25841 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak
yürürlüğe girmiştir.
Organik Tarım
Kanun ve Yönetmelik esaslarına göre üretilen bitkisel ve
hayvansal tüm ürünler organik olarak değerlendirilir ve
Yönetmelikte ayrıntıları verilen etiket ve özel organik
tarım logosu ile pazarlanır.
"Avrupa
Topluluğuna Organik Ürün İhraç Eden 3.Ülkeler" listesinde
yer almak üzere de gerekli bilgileri içeren bir "Teknik
Dosya" hazırlanarak öngörülen süre içinde Dışişleri
Bakanlığı kanalıyla resmi başvuru yapılmıştır.
Organik Tarım Kanunu
(word belgesi)
Organik Tarımın Esasları ve
Uygulanmasına
İlişkin Yönetmelik
(word belgesi)
Organik Tarımın Esaslarına
VE Uygulamasına İlişkin
Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına
Dair Yönetmelik
(word belgesi)
(Not: Başlığın üzerine tıklayın ve aç butonuna basın)
|